Yeni hasat, yeni etiket
Ekim ve kasım, Ege'de zeytin hasadının ve sıkımın en yoğun olduğu aylardır. Yeni sezonun yağı şişelenmeden önce etiketinin de hazır olması gerekir. Son anda verilen etiket siparişi, dolumu bekletir ya da eksik bilgili bir etiketle rafa çıkmaya yol açar. Bu rehberde zeytinyağı etiketi hazırlarken etikette hangi bilgilerin yer alması gerektiğini, sık yapılan ifade hatalarını ve şişe, PET ve teneke için doğru etiket malzemesini anlatıyoruz.
Zeytinyağı etiketinde hangi bilgiler olmalı?
Zeytinyağı bir gıda ürünü olduğu için önce gıda etiketlemesinin genel kurallarına uyar. Bunlara ek olarak Türk Gıda Kodeksi Zeytinyağı ve Pirina Yağı Tebliği, zeytinyağına özel kurallar getirir. Etikette genellikle şu bilgiler bulunur:
- Ürünün adı ve sınıfı (örneğin natürel sızma zeytinyağı, natürel birinci zeytinyağı)
- Net miktar (ml, litre veya kg)
- Tavsiye edilen tüketim tarihi
- Saklama koşulları (örneğin serin, kuru ve ışık almayan yerde saklayınız)
- Üretici veya dolumcu firmanın adı ve adresi
- Parti ya da lot numarası
- Gerekli durumlarda menşe bilgisi ve beslenme bildirimi
Gıda etiketinin genel zorunlu bilgilerini gıda etiketinde zorunlu bilgiler yazımızda ayrıntılı anlattık. Mevzuat zaman zaman değişir; etiketi baskıya göndermeden önce güncel yönetmelik ve tebliği kontrol etmenizi, gerekirse gıda mühendisinizden ya da danışmanınızdan onay almanızı öneririz.
Soğuk sıkım, asitlik ve tat ifadeleri
Zeytinyağı etiketlerinde en çok hata yapılan yer, ürünü öne çıkaran ifadelerdir. Tebliğ bu ifadeleri belirli koşullara bağlar:
- "Soğuk sıkım": Zeytin hamurunun 27 °C'nin altında santrifüj veya perkolasyonla işlenerek elde edildiği natürel sızma ve natürel birinci zeytinyağları için kullanılabilir.
- "İlk soğuk baskı": 27 °C'nin altında, geleneksel hidrolik presle yapılan ilk mekanik sıkımdan elde edilen yağlar için kullanılabilir. Modern santrifüjlü tesislerde sıkılan yağlar için doğru ifade değildir.
- Asitlik: Etikete asitlik ya da maksimum asitlik yazılacaksa, peroksit değeri, mumsu madde ve ultraviyole soğurma değerlerinin de aynı büyüklükte yazılması gerekir. Sadece "%0,5 asit" yazmak yeterli değildir.
- Tat ve koku ifadeleri: "Meyvemsi", "acımsı" gibi duyusal ifadeler yalnızca natürel sızma ve natürel birinci yağlarda, tebliğde tarif edilen yöntemle yapılmış bir değerlendirmeye dayanarak kullanılabilir.
Bu yüzden etiketteki her iddianın elinizdeki analiz raporuyla örtüşmesi gerekir. Erken hasat, hasat yılı ya da bölge adı gibi bilgiler premium ürünlerde güven verir; ancak doğru ve belgelenebilir olmalıdır.
Şişe, PET ve teneke için etiket malzemesi
Zeytinyağı etiketinin en büyük düşmanı yağın kendisidir. Dolum sırasında şişenin dışına bulaşan birkaç damla yağ, kâğıt etikette kısa sürede yayılan bir leke bırakır. Bu yüzden sıvı yağ etiketlerinde yağ emmeyen film malzemeler tercih edilir:
- Cam şişe: PP mat etiket şık ve premium bir görünüm verir. Şişenin rengini öne çıkarmak isteyenler için şeffaf PP etiket "etiketsiz" bir görünüm sağlar.
- PET şişe: Beyaz PP etiket ekonomik ve yağa dayanıklı bir seçimdir. Sıkılan şişelerde esnek film malzeme etiketin kırışmasını azaltır.
- Teneke: Metal yüzeyde iyi tutunan bir yapışkan ve taşımada sürtünmeye dayanıklı bir yüzey gerekir. Büyük tenekelerde geniş, sarma etiketler kullanılır.
- Hediyelik ve özel seri: Metalize etiket ya da yaldız detaylar ürünün değerini anlatır.
Kâğıt görünümünü sevenler için kuşe etiket de kullanılabilir, ancak üzerine lak ya da laminasyon yapılması ve dolum hattında şişenin temiz tutulması gerekir. Yapışkan seçimi ve uygulama sıcaklığı hakkında yapışkanlı etiket baskı yazımıza bakabilirsiniz.
Lot ve tarih bilgisini nasıl basmalı?
Etiketin sabit kısmı (marka, sınıf, içerik) baskı tesisinde basılır. Lot numarası ve tavsiye edilen tüketim tarihi gibi her dolumda değişen bilgiler ise genellikle dolum sırasında eklenir. Küçük ve orta ölçekli üreticiler için en pratik yol, etiketin bir köşesine boş alan bırakmak ve bu alana bir masaüstü barkod yazıcısı ile baskı yapmaktır. PP etiket üzerine yapılan bu baskıda, yağa ve sürtünmeye dayanıklı olması için wax resin ya da resin ribon kullanılmalıdır. Wax ribon film yüzeyde kolayca silinebilir. Ribon seçimini ribon seçimi rehberimizde ayrıntılı anlattık. Market zincirlerine satış yapıyorsanız şişe etiketine bir EAN-13 barkodu da eklemeniz gerekir; ayrıntılar için barkod etiketi nedir yazımıza göz atın.
Hasat dönemi için sipariş takvimi
- Tasarımı erken bitirin: Sınıf ve analiz değerleri belli olduğunda tasarım onayı hızlanır. Analiz sonucu beklenen bilgiler için tasarımda yer ayırın.
- Miktarı sezona göre planlayın: Tek seferde sezonluk sipariş vermek birim fiyatı düşürür. Fiyatı belirleyen etkenleri etiket baskı fiyatları yazımızda anlattık.
- Farklı ambalajları birlikte düşünün: 250 ml, 500 ml, 1 litre şişe ve 5 litre teneke için aynı tasarım dilini koruyan, ölçüsü ambalaja uygun etiketler hazırlayın.
- Rulo yönünü dolum hattına göre seçin: Etiketleme makinesi kullanıyorsanız kor çapı ve sarım yönünü makinenize göre belirtin.
Hızlı kontrol listesi
| Kontrol | Neden? |
|---|---|
| Sınıf adı ve iddialar analizle uyumlu mu? | Yanıltıcı etiket riskini önler |
| Asitlik yazıldıysa diğer değerler de var mı? | Tebliğ bu değerlerin birlikte yazılmasını ister |
| Malzeme yağ geçirmiyor mu? | Rafta lekeli etiket görünmez |
| Lot ve tarih için boş alan var mı? | Dolumda değişken bilgi basılabilir |
| Ribon film etikete uygun mu? | Lot ve tarih silinmez |
Tesisimiz Manisa Yunusemre'de. Manisa ve İzmir'deki zeytinyağı üreticileri ve dolumcularına şişe ve teneke etiketi, ribon ve barkod yazıcı tedarik ediyoruz. Sektöre özel malzeme önerilerimiz için zeytin ve zeytinyağı etiketleri sayfamıza bakabilir, şişe ölçünüz ve yaklaşık adetinizle bize ulaşabilirsiniz.